Molens in eigendom van molenstichting Fivelingo

Prachtig zijn ze onze molens. Draaiend op de wind spreken ze tot de verbeelding van jong en oud.

Vroeger speelden de molens een belangrijke rol in het dagelijkse leven. Rond 1850 telde ons land tienduizend molens en daarvan stonden er omstreeks duizend in het Groninger land. Het waren de voorlopers van onze tegenwoordige industrie. Een heel belangrijke functie was ook het droogmalen van de polders. Na de invoering van stoom, diesel en elektriciteit verdwenen er heel veel molens. We zijn erg blij met de molens die we nu nog hebben overgehouden en we moeten er daarom dan ook heel zuinig op zijn. Deze imposante monumenten vormen prachtige silhouetten tegen de blauwe lucht en verlevendigen het landschap bijzonder, vooral als de wieken draaien.

Ook onze Groninger molens draaien regelmatig en zijn dan voor het publiek geopend. Er zijn nog 83 molens in de provincie Groningen, die meestal door een vrijwillige molenaar in werking worden gesteld.

Bijna niets wordt zo met Nederland geassocieerd als een draaiende molen. In het hart van de provincie Groningen, in het uitgestrekte en weidse landschap Fivelingo, kunt u daarvan een aantal aantreffen. Ze zijn onder de hoede van de Molenstichting Fivelingo. Temidden van de stilte en rust van de landerijen, onder de hoge hemel midden in de weilanden of bij een klein dorpje, bepalen ze het beeld van het landschap.

De koren-, pel- en poldermolens van Fivelingo liggen dicht bij elkaar. Ze draaien regelmatig op zaterdagen, maar ook op afspraak zijn bezoekers welkom. Meestal hangt er een vlag of een blauwe wimpel uit wanneer de molen geopend is.

Bij het bezoek aan de molen kunt u deskundige uitleg krijgen. Vanaf de zwichtstelling van de stellingmolens heeft u een prachtig uitzicht over het Groninger landschap. Dit is natuurlijk ook een prachtige plaats voor het nemen van foto's. De toegang tot al onze molens is gratis (al wordt uw gift voor het onderhoud van de molen zeer op prijs gesteld).

De tweede zaterdag van de maand mei is voor de molens altijd een speciale dag. Het is die dag Nationale Molendag en bijna alle molens in geheel Nederland zijn dan geopend voor het publiek. Natuurlijk doen de molens van Fivelingo er ook aan mee.

Voor meer informatie en eventuele routes kunt u bij de molens zelf en de VVV-kantoren in Middelstum, Loppersum, Appingedam en Ten Boer terecht.

Deze molen is in 1867 gebouwd als koren, pel en zaagmolen. De molen is geheel van hout gebouwd en staat op stenen stiepen . Aan één zijde ligt de molen aan het water, dit is het zogenaamde balkgat  waarin de boomstammen drijven die later gezaagd worden. De stammen worden op windkracht via de sleephelling de molen ingetrokken. Het zagen is een heel imposant gebeuren waarbij de hele molen enigszins meebeweegt. Meer informatie over de Fram is te vinden op de website van molens.nl Fram.

Midden in het dorp Thesinge vindt u De Germania, die gebouw is in 1852. Toen werd namelijk de bestaande grondzeiler (dat is een molen zonder stelling, waarvan de wieken dus langs de grond gaan) uit 1825 opgehoogd tot een stellingmolen. De molen is uitgerust met een koppel maalstenen, maar had vroeger ook pelstenen. De molen heeft zeilroeden. Meer informatie over de Germania is te vinden op de website van molens.nl Germania.

Langs het Damsterdiep bij Laskwerd aan de westzijde van De Groeve, vindt u deze poldermolen. Hij is gebouwd in 1900 ter vervanging van een in dat jaar afgebrande molen.

De molen is over land te bereiken via de dijk vanaf de brug bij het gemaal De Groeve. Meer informatie over de Olinger is te vinden op de website van molens.nl Olinger.

Als u vanuit het dorp Garrelsweer langs de Oude Wijmers in de richting van het Eemskanaal rijdt, vindt u daar de poldermolen De Meervogel, gebouwd in het jaar 1801.

De molen is met riet gedekt en uitgerust met het zelfzwichtingssysteem met een stroomlijn op de voorzijde van de wieken. De molen drijft een vijzel aan en doet dienst als reservebemaling.

Vlakbij vindt u een prachtig waterrijk natuurgebied met allerlei vogelsoorten en een grote plantenrijkdom. Natuurlijk kunt u hier in de omgeving ook prachtig wandelen en fietsen. Meer informatie over de Meervogel is te vinden op de website van molens.nl Meervogel.

Aan de westzijde van het vischmaar ten zuiden van het dorp Garrelsweer vindt u na enig zoeken de in slechte staat verkerende Kloostermolen. Deze molen is gebouwd in 1877. Deze molen is voorlopig geconserveerd. Meer informatie over de Kloostermolen is te vinden op de website van molens.nl Kloostermolen.

Koren- en pelmolen De Stormvogel is gebouwd in 1849. U vindt hem aan de westkant van het dorp, niet ver van de Wijmers.

De molen had vroeger zelfzwichting maar is nu uitgerust met zeilen op traditionele Hollandse wieken. Als het harder gaat waaien, moet de molenaar zwichten  d.w.z. zeil minderen door de zeilen gedeeltelijk op te rollen. Om dat te kunnen doen moet de molen eerst worden gestopt ("gevangen", zegt de molenaar). Meer informatie over de Stormvogel is te vinden op de website van molens.nl Stormvogel.

Aan de oostkant van het dorp Zeerijp vindt u de koren- en pelmolen De Leeuw. De molen is in 1865 met de onderdelen van een molen uit Solwerd bij Appingedam gebouwd, als vervanger voor een standerdmolen die dateerde uit 1662. Na een grondige restauratie werd de molen in 1978 weer officieel in gebruik gesteld.

Hij heeft een geteerde houten onderbouw. De molen is nog in het bezit van twee complete pelstenen en twee koppels maalstenen. Ook de zeverij en de waaierij zijn nog aanwezig. Meer informatie over de Leeuw is te vinden op de website van molens.nl Leeuw.

Deze achtkante pelmolen die hier in 1855 werd gebouwd, staat aan de noordkant van het dorp tussen de huizen aan de weg naar Kantens. De molen bepaalt samen met de kerken het silhouet van het dorp.

Vanaf de stelling van de molen heeft u een mooi uitzicht op het terrein van de vroegere borg Ewsum, aan de overzijde van het Boterdiep.

In 1954 werd de windkracht op deze molen uitgeschakeld. Bij de restauratie in 1976 was er niet voldoende geld om ook het pelwerk weer te laten herstellen. De molen bezit dan ook geen binnenwerk, maar heeft wel een zogenaamdemaalstoel op de begaande grond, d.w.z een koppel stenen dat met een motor kan worden aangedreven. Meer informatie over de Hoop is te vinden op de website van molens.nl Hoop.